حقیقت انسانمقایسه تفاوت ها و ویژگی های جسم و روحنفس= جسم و روح معناى « النَّفْسُ جِسْمانيَّةُ الْحُدوثِ وَ رَوْحانيَّةُ الْبَقآءِ»[1](اسفار اربعة ملاصدرای شیرازی، ج6، ص109؛ ج8، ص354؛ همو، 1382، ص95؛ همو، 1375، ص88)[2].جسم= (بدن- تن - قالب- جسد- کالبد- جنازه- نعش) روح = (جان- نفس - عقل- قلب(دل)- روان – سرّ- من)جسم= دنیوی(صورت در دنیا) =//= روح= اخروی(سیرت در آخرت)                                                                  از ظلمت طبیعت =//= از نور آخرتعالم صغیر =//= عالم کبیرمرتبه تنزل روح =//= مرتبه تعالی جسممتعلق به عالم شهود=//= متعلق به عالم غیبجوهر مادی(از عالم خلق) =//= غیر مادی(معنوی و از عالم امر)دارای قابلیت =//= دارای فاعلیت[3]دارای ظاهر(ظلمانی) =//= دارای باطن (نورانی )دارای اعَراض =//= جوهر ذاتی(روح)مرکّب از قوا و اعضا و جوارح(تجسّد تام) =//= مجرّد از قوای جسم و جوارح(تجرد تام)زمانی - مکانی =//= لا زمانی- لا مکانیکثرت(قوا و اعضا و جوارح) =//= وحدت قوا و شؤون نفسمجری افعال(فعل) =//= صاحب اعمال(عمل)نیازمند به قوای خود =//= بی نیاز(غنی)از قوای خودمحدود (کرانه مند) =//= نامحدود (بی کرانه)وابسته(به روح) =//= مستقل(از جسم)مَرکب ( مطیع) و متحرک =//= راکِب ( مطاع )و محرکغریزه (غرایز طبیعی) =//= فطرت(قوای فطری الهی)در محاط روح =//= محیط بر جسمموقت و

مقایسه تفاوت ها و ویژگی های  دنیا و آخرت اسما و صفات دنیا و آخرتدنیا = اول، الاُولی، مبدأ، مُلک، عالَم شهود، خلق، أرض، طبیعت، میقات، حادثة، عاجلة، عالم سِفلی و  ظلمانی ....آخرت=آخِر، الاُخری، معاد، مَلکوت، عالم غیب، امر، سماء، قیامت، میعاد، واقعة، ساعة، عالم عِلوی و نورانی ....حیات دنیا و حیات آخرت                             حیاة الاولی= حیات دنیوی(در دنیا) =//= حیاةالاخری= حیات اخروی(در آخرت)عالَم مادّه و عالَم مجردعالم ماده/مادی و مقید (طبیعی= عالم طبع) =//= عالم غیر مادی و مجرد(معنوی=عالم معنا)عالم مقیّد و عالم مطلقعالم مقید =//= عالم مطلقعالَم محدود و عالَم نامحدود              محدود (کرانه مند) =//= نامحدود (بی کرانه)عالَم ازلی و عالَم ابدیدنیا ازلی است =//= آخرت ابدی استعالَم جسمانی و عالَم روحانیعالم جسم (جسمانی) و مشرق عالم =//= عالم روح (روحانی) و مغرب عالمعالم صغیر و عالم کبیردنیا عالم صغیر =//= آخرت عالم کبیرعالَم کثرت و عالَم وحدتدنیا عالم کثیر و محل کثرت =//= آخرت عالم واحد و محل وحدتتجلی وحدت در کثرت =//= تجلی کثرت در وحدتکثرت در تجلی(قوابل و عناصر) =//= تجلی وحدت عوامل و شؤون صفاتعالَم ممکنات و عالَم موجودات دنیا محل ایجاد ممکنات =//= آخرت محل ابقای موجوداتعالَم نزول و عالَم صعودعالم سیر در قوس نزول از ازل =//= عالم سیر در قوس صعود به ابدعالَم خلق و عالَم امردنیا عالم خلق است(مقام ید الخلقی) =//= آخرت عالم امر است(مقام ید الحقی)عالم شهود و عالم غیبع